Μητροπολιτικά δίκτυα υψηλών ταχυτήτων

(Ο κόσμος του επενδυτή 2006)

Η σημαντική υστέρηση της Ελλάδας στις ευρυζωνικές συνδέσεις [1] είναι γνωστή.

Μάλιστα έχει δηλωθεί επίσημα η αδυναμία σύγκλισης με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, ο στόχος της Ψηφιακής Στρατηγικής 2006-2013 είναι 7% ευρυζωνικών συνδέσεων για το 2008 [2] όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε. 15) ήταν 7,72% για το 2005.

Επίσης, σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών η γεωγραφική κάλυψη των ευρυζωνικών υποδομών δεν ξεπερνά το 13% ενώ ο στόχος για το 2008 είναι να καλυφθεί το 60% της επικράτειας [3].

Η ανάπτυξη της ευρυζωνικότητας στην Ελλάδα βασίζεται μεταξύ άλλων στην πρωτοβουλία ανάπτυξης μητροπολιτικών ευρυζωνικών δικτύων στους δήμους της χώρας.

Τα έργα αυτά θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Στα μέσα Φεβρουαρίου ανακοινώθηκε από τον Ειδικό Γραμματέα της Κοινωνίας της Πληροφορίας η δημιουργία 68 μητροπολιτικών δικτύων οπτικών ινών για δήμους με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων.

Σύμφωνα με τα επιχειρηματικά σχέδια τα δίκτυα οπτικών ινών θα διασυνδέουν σε κάθε δήμο κατά μέσο όρο 45 σημεία δημόσιου ενδιαφέροντος (εκπαιδευτικά ιδρύματα, εφορίες, νοσοκομεία, κτήρια δήμων και νομαρχιών, δημόσιες βιβλιοθήκες, μουσεία, Αστυνομία, Πυροσβεστική, κ.α.).

Στα μέσα Μαρτίου ανακοινώθηκε επίσης η δημιουργία 140 μητροπολιτικών ασύρματων δικτύων για δήμους με πληθυσμό από 5.000 έως 10.000 κατοίκους.

Τα ερωτήματα για την τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα των παραπάνω έργων είναι πολλά.

Αν ο στόχος της Ψηφιακής Στρατηγικής για 7% ευρυζωνικές προσβάσεις επαληθευτεί, αυτό θα σημαίνει ότι το 2008 οι συνδρομητές για τα ασύρματα δίκτυα – σε δήμους με πληθυσμό 5.000-10.000 – θα κυμανθούν μεταξύ 350 και 700 χρηστών.

Επιπλέον, η τεχνολογία των δίκτυων WiFi είναι πρόσφατη με αποτέλεσμα το ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιό της να παραμένει ελλιπές.

Σημαντικά τεχνικά προβλήματα – για παράδειγμα προβλήματα ασφάλειας και υποκλοπών – δεν έχουν ακόμη επιλυθεί [4].

Υπάρχει εμφανής κίνδυνος η τεχνολογία που θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή των δικτύων να ξεπεραστεί πολύ γρήγορα και να απαιτηθεί αντικατάστασή της [4].

Αντίστοιχα για τα – ακριβά σε υλοποίηση – 68 μητροπολιτικά δίκτυα οπτικών ινών, αν ο στόχος της Ψηφιακής Στρατηγικής για 7% ευρυζωνικές προσβάσεις επαληθευτεί, τα δίκτυα αυτά θα έχουν από 700 έως 12.000 συνδρομητές.

Πρόβλεψη συνδρομητών ανά δήμο για το 2008*

Κάτω από 1.000 συνδρομητές, 15 δήμοι.
1.000-2.000 συνδρομητές, 22 δήμοι.
2.000-3.000 συνδρομητές, 11 δήμοι.
3.000-4.000 συνδρομητές, 9 δήμοι.
4.000-5.000 συνδρομητές, 6 δήμοι.
5.000-6.000 συνδρομητές, 2 δήμοι.
9.000-10.000 συνδρομητές, 2 δήμοι.
12.013 συνδρομητές, 1 (Πάτρα)
Σύνολο 68 δήμοι.


* Η πρόβλεψη βασίζεται στους πληθυσμούς των δήμων βάσει της απογραφής του 2001 καθώς και στο στόχο της ψηφιακής στρατηγικής για 7% διείσδυση των ευρυζωνικων δικτύων το 2008.

Το γεγονός ότι τα παραπάνω δίκτυα εξυπηρετούν δημόσιες υπηρεσίες (ΔΟΥ, νοσοκομεία, Αστυνομία, …) με ιδιαίτερες απαιτήσεις σε ασφάλεια, ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων και διαθεσιμότητα αυξάνει τόσο το κόστος υλοποίησης όσο και το κόστος λειτουργίας και συντήρησης.

Ενώ η υπογραφή των συμβάσεων προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουνίου 2006, είναι αβέβαιο με ποιο τρόπο θα διασφαλιστούν οι επενδύσεις.

Βάσει της πρόβλεψης του αριθμού χρηστών, η βιωσιμότητα των παραπάνω δικτύων δεν είναι δυνατόν να βασιστεί μόνο σε συνδρομές χρηστών, καθώς οι τεχνικές και οικονομικές απαιτήσεις λειτουργίας και συντήρησης των παραπάνω δικτύων είναι σημαντικές.

Στο άμεσο μέλλον αναμένεται μια προσωρινή ευφορία στην περιφέρεια: επενδύσεις σε μηχανήματα θα πραγματοποιηθούν, έργα εγκατάστασης οπτικών ινών θα υλοποιηθούν, αγορές εξοπλισμού γραφείου και ενοικίαση χώρων θα ακολουθήσουν μαζί με προσλήψεις για τη στελέχωση των κατά τόπους γραφείων.

Αβέβαιη παραμένει η επόμενη μέρα που ξεκινά με τη λειτουργία των μητροπολιτικών δικτύων.

[1] όπου ευρυζωνικές συνδέσεις, οι συνδέσεις με ταχύτητες άνω των 64Kbps.
[2] Παρουσίαση Ψηφιακής Στρατηγικής, Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, 25/10/2005.
[3] Ομιλία Μ. Λιάπη, Διεθνές Συνέδριο ΕΕΤΤ για τη Δυναμική της Ευρυζωνικότητας στην Μεσόγειο, Αθήνα, Μάιος 2006.
[4] Olga Kharif, “Wi-Fi Revolution? Not So Fast”, Business Week online, May 2, 2006.

Ο πόλεμος της ευρυζωνικότητας (2006)

H έλλειψη κινήτρων για τη χρήση του απλού Ίντερνετ εξηγεί και την τεράστια υστέρηση της Ελλάδας στις ευρυζωνικές διασυνδέσεις (1,5% στα τέλη του 2005, έσοδα 7-8 εκατ. ευρώ έναντι 23 δισ. της Ε.Ε.).

Όταν δεν έχει πειστεί ο πολίτης να χρησιμοποιήσει την απλή και φθηνή πρόσβαση, είναι δύσκολο να υιοθετήσει τις ιδιαίτερα ακριβές ευρυζωνικες προσβάσεις.

Η αδυναμία σύγκλισης έχει δηλωθεί επίσημα καθώς ο στόχο της Ψηφιακής Στρατηγικής 2006-2013 είναι η διείσδυση της ευρυζωνικότητας να φτάσει το 2008 στο 7%, όταν ο μέσος όρος των 15 για το 2005 ήταν 7,72%.

Παρόλα αυτά ο πόλεμος της ευρυζωνικότητας μαίνεται μεταξύ των τηλεπικοινωνιακών εταιριών μέσω δημοσιευμάτων και διαφημίσεων.

Ωστόσο, τα υψηλά τιμολόγια και η έλλειψη επενδύσεων δημιουργούν την εντύπωση ότι πρόκειται για πόλεμο εντυπώσεων.

Η πραγματικότητα είναι ότι ελάχιστοι εναλλακτικοί πάροχοι έχουν προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις για την ανάπτυξη του ευρυζωνικού δικτύου.

Οι περισσότεροι προτιμούν να επενδύει ο ΟΤΕ και να τους μεταπωλεί τις υπηρεσίες του.

Επιπλέον, οι τρόποι που έχει επιλέξει το κράτος για την ανάπτυξη της ευρυζωνικότητας προβληματίζουν.

Η παροχή φθηνού Ίντερνετ στους φοιτητές – η οποία αποτελούσε προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης – θα λύσει μερικώς το πρόβλημα διείσδυσης των ευρυζωνικών υπηρεσιών καθώς απευθύνεται σε ένα πληθυσμό 600.000 φοιτητών.

Αυτό το μέτρο ωστόσο δεν αντιμετωπίζει το ψηφιακό χάσμα καθώς ασχολείται με μια πληθυσμιακή ομάδα που απολάμβανε ήδη δωρεάν πρόσβαση μέσω των Πανεπιστημίων.

Επίσης, το μέτρο αντιμετωπίζει προβλήματα στην εφαρμογή του. Ενώ, στην αρχή είχε εξαγγελθεί δωρεάν πρόσβαση σε φοιτητές και σπουδαστές με ταχύτητα 512 Kbps, η τελική εξαγγελία αφορά πρόσβαση ταχύτητας 384 Kbps μόνο για φοιτητές ΑΕΙ και με κόστος 15 ευρώ το μήνα.

Η ανάπτυξη της ευρυζωνικότητας στην Ελλάδα βασίζεται μεταξύ άλλων στην πρωτοβουλία ανάπτυξης μητροπολιτικών ευρυζωνικών δικτύων στους δήμους της χώρας.

Έχουν ήδη υποβληθεί 224 (!) προτάσεις από δήμους με πληθυσμό από 5.000 έως 10.000 κατοίκους και 69 προτάσεις από δήμους με πάνω από 10.000 κατοίκους.

Αν ο στόχος της Ψηφιακής Στρατηγικής για 7% ευρυζωνικών προσβάσεων επαληθευτεί, αυτό θα σημαίνει ότι το 2008 οι συνδρομητές θα είναι 350-700 (για τους δήμους με πληθυσμό 5.000-10.000) και από 700 και πάνω (πληθυσμός 10.000+).

Αυτά τα ποσοστά εγείρουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα των επιχειρησιακών σχεδίων.

Επιπλέον, υπάρχει έντονος προβληματισμός σχετικά με τη δυνατότητα των Δήμων να διαχειριστούν την υλοποίηση και λειτουργία των δικτύων.

Από την άλλη πλευρά, αξίζει να σημειωθεί ότι οι υλοποιήσεις των ιδιωτικών υποδομών – κυρίως του τουριστικού κλάδου – επιδεικνύουν δυναμική ανάπτυξη.

Η υλοποίηση 197 έργων με 474 ασύρματα σημεία πρόσβασης (wireless hotspots) δείχνει ότι ο τουριστικός τομέας της χώρας πρωτοστατεί στην ενσωμάτωση των ευρυζωνικών υπηρεσιών στο βασικό πακέτο εξυπηρέτησης των πελατών.

Επιφυλάξεις ωστόσο διατυπώνονται ως προς τους τεχνικούς κινδύνους υλοποίησης που αντιμετωπίζουν οι παραπάνω επενδύσεις.

Η τεχνολογία των δίκτυων WiFi είναι πρόσφατη με αποτέλεσμα το ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιό της να παραμένει ελλιπές.

Σημαντικά προβλήματα – για παράδειγμα προβλήματα ασφάλειας – δεν έχουν επιλυθεί.